Neon Museum i Warszawa – et av de beste museene i Europa

Den britiske avisen The Guardian har laget en liste over de 12 beste museene i Europa. De utmerket blant annet Nasjonalmuseet på Island i Reykjavik, M9 i Mestre, Museo Automovilistico y de la Moda i Malaga og Cinema Museum Girona. Et av museene ligger i Polen. Dette er Neon Museum i Warszawa, som er veldig populært. Dette er ikke den første fornemheten for dette museet. Dette ble også utmerket av New York Times.

flickr

Neon Museum ble opprettet for å dokumentere og beskytte etterkrigs neon-reklamer. Der finner du rundt 100 gamle neonlys og reklameinstallasjoner. Mange av dem ble designet av fremragende artister.

 

Neonlys var veldig populære under den kalde krigen. Fargerike innskrifter og design skulle glede polakker i vanskelige etterkrigstider. Vi hadde vakre neonreklamer, men det var veldig få produkter i butikkene. Engelsk ord ble også ofte brukt for å vise polakker litt vestlig magi.

 

BBC har laget en kort dokumentar om neonlys i Polen, som du kan se HER.

 

På Gdańsk-broen i Warszawa kan du se Miło Cię widzieć (Hyggelig å se deg)

 

Det er interessant at museet er en privat institusjon. Dette betyr at de ikke er avhengig av offentlige penger, men blir støttet av sine gjester og støttespillere.

 

Åpningstider

Mandag-fredag: 12-17

Onsdag: stengt

Lørdag: 12-18

Søndag: 11-17

 

Adresse

Minska 25 Bygning 55

03-808 Warszawa

Polen

 

Kontakt

epost:  [email protected]
Mobil:  +48 665 711 635

 

Billetter:

15 PLN vanlig billett

12 PLN redusert billett og gruppebilletter (minimum 8 personer)

Barn under 6 år kommer gratis.

Du kan også se museet med en guide. Det koster PLN 150 (+ billetter), og du må ha en gruppe på minst 10 personer. Du må bestille en guidet tur.

Opprøret i Warszawagettoen i 1943

Det største antallet jøder i Europa bodde i Polen i 1939. Nesten 360 000 jøder bodde i Warszawa. Jøder begynte å bli forfulgt siden den tyske hæren okkuperte Polen. Jøder måtte bære et hvitt armbånd med Davidsstjerne. Det måtte være på høyre skulder på klærne. Jøder mistet sin eiendom, arbeid, pensjon eller forsikring. Jøder ble til og med forbudt å sitte på benker på offentlige steder og gå til parker.

Adobe Stock

I 1940 ble Warszawagettoen opprettet. Det var den største ghetto i hele det okkuperte Europa. Gettoen ble opprettet i det nordlige distriktet (nordvestlige del av Śródmieście). I gettoen var det hovedsakelig jøder fra Warszawa og byer i nærheten, senere ble jøder fra andre byer i Polen og Europa også flyttet dit. I april 1941 bodde det største antallet mennesker i gettoen – omtrent 450 000 (det var omtrent 146 000 mennesker per 1 km2). Livet i gettoen var veldig vanskelig. Jøder fikk mat som hadde omtrent 400 kalorier per dag. I 1942 begynte ghetto å bli avviklet. Cirka 300 000 mennesker døde i Treblinka-konsentrasjonsleiren. Jøder døde også av sult og sykdommer i gettoen. I denne videoen kan dere se hvor Warszawa-gettoen var (i dagens Warszawa)

View this post on Instagram

ŻOB ▫️ W getcie zostało sześćdziesiąt tysięcy Żydów. Ci, co zostali teraz zrozumieli już wszystko: co to znaczy ,,wysiedlenie" i że nie wolno czekać. […] Utworzyliśmy jedną organizację bojową, Żydowską Organizację Bojową, ŻOB. ▫️ Było nas pięćset osób. W styczniu była akcja i z pięćdziesięciu zostało osiemdziesięciu. W tej styczniowej akcji ludzie po raz pierwszy nie szli dobrowolnie na śmierć. Zastrzeliliśmy kilku Niemców […] były to pierwsze strzały w getcie i zrobiły wrażenie po aryjskiej stronie. ▫️ Władysław Szlengel […] zdążył jeszcze napisać wiersz o tych strzałach. Nazywał się ,,Kontr-atak": ▫️ … Słyszysz, niemiecki Boże, Jak modlą się Żydzi w dzikich domach Trzymając w ręku łom czy żerdź. Prosimy cię, Boże, o walkę krwawą, błagamy cię o gwałtowną śmierć. Niech nasze oczy przed skonaniem Nie widzą jak się wloką szyny, ale dłoniom daj celność, Panie … ▫️ fragmenty reportażu Hanny Krall ,, Zdążyć przed Panem Bogiem" zdjęcie – autor: komis Uliczka Staroci ▫️ #powstaniewgetciewarszawskim #marekedelman #hannakrall #pamiętamy #19kwietnia #1943

A post shared by 19 kwietnia – 16 maja 1943 (@zpowstaniawgetcie) on

 

Opprøret i Warszawagettoen begynte 19. april 1943, foran den jødiske høytiden til Pesach. Da ble den endelige avviklingen av gettoen beordret. Opprøret varte til midten av mai 1943. På den tiden var det omtrent 40 000-60 000 jøder i gettoen. Hvem var opprørerne? Cirka 1000-1500 hovedsakelig unge mennesker som var dårlig bevæpnet. De hadde granater, gassflasker og våpen. Den symbolske avslutningen på opprøret var 16. mai- da tyskerne sprengte Den store synagoge i Warszawa. Det er ikke kjent hvor mange som nøyaktig døde. Noen mennesker ble drept i kampen, andre ble transportert til konsentrasjonsleire, og noen ble myrdet. Tyskerne ødela hele gettoen etter oppstanden. Noen overlevde.

wikipedia

 

Opprørerne hadde ingen sjanse til å vinne. Det var en symbolsk respons på folkemord. Symbolsk kamp for verdighet. Men det sies at dette er en av de viktigste hendelsene i det jødiske folks historie. Opprøret i Warszawagettoen oppfordret også innbyggere i andre gettoer til å kjempe. Jeg oppfordrer dere til å se en kortfilm om Opprøret i Warszawagettoen:

 

Steder som forevifer opprøret, som er i Warszawa:

Kopiec Anielewicza (en. Miła 18 memorial)

 

Pomnik Bohaterów Getta (en. Monument to the Ghetto Heroes)

 

Pomnik Ewakuacji Bojowników Getta Warszawskiego (en. Monument to the Evacuation of the Warsaw Ghetto Fighters)

Wikipedia

Muzeum Historii Żydów Polskich Polin (no. POLIN museet for de polske jødenes historie)

wikipedia
wikipedia

Det er også Memorial Route of Jewish Martyrdom and Struggle in Warsaw (1940-1943).

Sosial og pedagogisk kampanje- Påskeliljer

En av opprørerne – Marek Edelman overlevde avviklingen av gettoen. Hvert år på Opprøret i Warszawagettoen-årsdagen kom han til Monument to the Ghetto Heroes med påskeliljer. Flere og flere begynte også å brine påskeliljer denne dagen. Påskelilje er et symbol på kollektivt minne. Hvert år har mange mennesker en påskelilje på klærne.

 

Har du sett Roman Polański-filmen fra 2002 Pianisten? Dette forteller historien om pianisten og komponisten Władysław Szpilman som var i Warszawa Ghetto. Visste du at Roman Polański har jødisk opprinnelse og var i Krakow-gettoen?

 

Påskeoppskrifter- Żurek fra bunnen av!

Dere holder dere fortsatt hjemme, ikke sant? Dere har sannsynligvis sett allerede på alt mulig på Netflix, lest noen bøker, som har ventet i månedsvis på hylla og ryddet grundig overalt. Nå kommer det altså tid til å prøve noe nytt. Det letteste er å begynne å eksperimentere på kjøkkenet. Siden påske nærmer seg, vil jeg introdusere noen polske tradisjonelle oppskrifter, som gjør påsken spesiell hvert år og holder polakker ved bordet 😉 

AdobeStock

ŻUREK 

Żurek er navnet på en suppe. Navnet kommer opprinnelig fra tysk og lar seg oversette som sur. Grunnen til et slikt navn er at suppa lages med bruk av surdeig. Surnede rugmel er nøkkelingrediensen i denne oppskriften. Hvordan surne rugmel? Les videre.

 

Surdeig – ingredienser: 

  • 5 ss rugmel
  • 500-700 ml vann
  • 4 hvitløkfedd 
  • 3 laurbærblad 
  • 5 stykker allehånde 

Surdeig – Fremgangsmåte:

  1. Sett rugmel i glasset, hell vann. Skjær hvitløkfedd i to deler og sett til.
  2. Bland alt nøyaktig sammen, tilsett laurbærblad og allehånde. Dekk glasset med et stykke lintøy og la det hvile i noen dager. 
  3. Deigen må røres hver dag. Når den lukter og smaker syrlig, er den klar til bruk. Den må oppbevares i kjøleskap. 

View this post on Instagram

Tylko 1½ tygodnia zostało nam do świąt 🐣 Jest to najlepsza pora by nastawić zakwas na żur. Robicie sami czy kupujecie gotowy? Ja polecam Wam zrobić swój 😉 jest to bardzo proste, a jaka później satysfakcja 😉 Nie wspomnę już o smaku żurku 😅 Najlepszy 🤩 6 łyżek mąki żytniej 1l przegotowanej letniej wody 3 ząbki czosnku 3 liście laurowe 6 ziaren ziela angielskiego 10 ziaren czarnego pieprzu Do słoika wsypujemy mąkę i zalewamy wodą. Dokładnie mieszamy aby nie było gródek. Dodajemy przyprawy i zgnieciony nożem, obrany czosnek. Mieszamy. Przykrywamy ściereczką, tetra lub gazą i odstawiamy w ciepłe miejsce. U mnie stoi obok kuchenki 😉 zakwas raz dziennie trzeba przemieszać. Po 5-6 dniach wyjmujemy wszystkie przyprawy i przelewamy do butelek lub słoików. Trzymamy w lodówce przez ok 2-3 tyg Zakwas powinien mieć przyjemny kwaśny zapach. ____________________________________________________ #zurek #żurek #zakwas #domowyzakwas #zakwasnazur #zakwasnażur #zakwasnazurek #zakwasnażurek #domowyzakwasnażurek #domowyżurek #zur #żur #zupa #domowazupa #wielkanoc #swieta #swiatecznazupa #przepis #przepisy #recipe #blogkulinarny #wiemcojem #fotografiakulinarna

A post shared by ❁🆉_🆆🆈🅲🆉🆄🅲🅸🅴🅼_🆂🅼🅰🅺🆄❁ (@z_wyczuciem_smaku) on

 

HVIT PØLSE

Hvit pølse er også noe som mange pleier å servere på påskebordet i Polen. Om det er tilgjengelig i Norge, vet jeg ikke mer sikkerhet. Men det gjør jo ingen skade å prøve å lage den selv hjemme. Særlig at vi har ganske god tid. 

 

Hvit pølse – ingredienser:

  • 1 kg svinekjøtt skulder
  • 1 kg svinenakke
  • ½ kg oksekjøtt 
  • 1 kg rå bacon 
  • 6 hvitløkfedd
  • 2 ss merian
  • 1 ss pepper
  • 2 ss salt
  • ½ glass vann
  • tarmer

 

Hvit pølse – fremgangsmåte:

 

Enten kjøp kvernet kjøtt eller kvern kjøttet selv hjemme. Bland alle typer kjøtt sammen i et stort kar. Tilsett hakket hvitløk, merian, pepper og salt. Bland alt sammen nøyaktig. Tilsett vann og rør alt sammen en gang til. 

 

Tarmer  må legges i vann i ca. 2 timer. Skyll dem grundig etterpå. Her kan dere se på hvilken måte bruker man de tarmene for å lage pølse.

 

Hvit pølse kan tilberedes på mange forskjellige måter. Den passer godt både til frokost, lunsj eller middag. I Polen pleier man å spise den med pepperrot ofte. Bestemora mi pleide å servere den kokt til frokost og bakt med f.eks. løk til middag. 

View this post on Instagram

Jeśli nie wyobrażacie sobie Świąt Wielkanocnych🐣 bez BIAŁEJ KIEŁBASY i musi pojawić się ona na Waszych stołach – polecamy naszą KIEŁBASĘ BIAŁĄ DROBIOWĄ PARZONĄ😋Jeśli chcielibyście podać ja trochę mnie tradycyjnie – podpowiadamy – zaserwujcie ją pieczoną w towarzystwie szalotki i grzybów: boczniaków, pieczarek i kurek (oczywiście teraz można użyć tych mrożonych). Zapewniamy- rewelacyjna opcja!👌🏽Przepis znajdziecie na naszej stronie www i w linku: https://www.zd-kozieglowy.pl/pieczona-kielbasa-biala-drobiowa-parzona-z-grzybami-i-szalotka/ #wielkanoc#wielkanoc2020#wielkanocny#wielkanocnystół#stółwielkanocny#inspiracje#kulinarneinspiracje#przepisy#bialakielbasa#kielbasa#kielbasabialadrobiowa#kielbasabialapieczona#pyszne#pysznejedzenie#tojestpyszne#zrobtosam#ugotujtosam#bezglutenowe#bezglutenu#bezglutaminianu#bezfosforanów#bezsoi#bezpolepszaczysmaku#polskakuchnia#zdkozieglowy#zakladydrobiarskiekozieglowy#kurczakzkozieglow#drob#polskidrob#wedlinydrobiowezkozieglow

A post shared by Zakłady Drobiarskie Koziegłowy (@zd_kozieglowy) on

 

Og hvordan tilberede selve żurek?

Żurek – ingredienser:

  • ca. 400 ml surdeig
  • 3 løk
  • 2 hvite pølser 
  • 4-5 steinsopp 
  • 500 g poteter – kokte, skrelte og skjærte opp i terninger
  • sort pepper
  • laurbærblad
  • allehånde
  • 3 hvitløkfedd
  • 1 ts pepperrot
  • merian
  • hardkokte egg 

Żurek – fremgangsmåte:

  1. Skrell løk og skjær opp i terninger. Sett den i kasserollen, tilsett pølser, strimlete sopper, laurbærblad, allehånde og litt salt. Hell ca. 2 liter vann i denne kasserollen. Småkok i ca. 40 minutter. 
  2. Skrell poteter, skjær opp i terninger og kok i en liten mengde vann i en separat kasserolle. 
  3. Etter 40 minutter hell surdeig i denne kasserollen der du har løk, pølse osv. Vent til kokepunktet og slå alt av. Tilsett kokte poteter med vann. 
  4. Skrell hvitløk, hakk og bland inn i suppen. 
  5. Ta ut pølser, skjær dem i skiver og sett tilbake til suppen.
  6. Tilsett krydder: pepperrot, salt, pepper, merian. 
  7. Kok noen egg i en separat kasserolle. Hardkokte egg må avkjøles og tilsettes til suppen rett før servering.

 

Nå er dere klare til å forberede żurek fra bunnen av 🙂 

 

Har du lyst på noe søt? Les mitt forrige innlegg Polsk søt påske – oppskrifter på to viktigste påskekaker.

 

Polens dåp i 966

I dag helligholder vi Polens dåpen som fant sted i 966. Denne statshelgen er ganske ny, den ble opprettet i fjor. Dette er for å oppmuntre innbyggerne til å reflektere, gjøre ting for samfunnet og henge det polske flagget.

pixabay

Ett av folkeferdene var Polanere – slaviske folkeferd som bodde i Stor-Polen. De var hedninger, de trodde på naturen og overnaturlige fenomener. Prinsen av Polanere- Mieszko I ble sannsynligvis døpt 14. april 966 fra tsjekkiske biskoper. Det begynte prosessen med kristendom av de polske landene. Dette antas også som en symbolsk begynnelse av den polske staten og katolisisme i Polen. Det er ikke kjent hvor dåpen fant sted.

View this post on Instagram

Mój tatko mościpan Siemomysł i dziad wielki człowiek Lestek namawiali mnie i namawiali bym za żonę Dobrawę powziął, czeską księżniczkę. Chociem widział, że brat mój Czcibor łypał nań porządliwym okiem, wziąłem ją na Panią. Rok 965 nie należał do najlepszych, na domiar rok później namówiła mnie ta ONA bym Chrzest przyjął. Tom przyjął. Okazało się to dobrem posunięciem strategicznym, ale com później miał z tym jej kościółkiem to tylko ja wiem. W dodatku siedem kobit musiał ja odprawić by ma cnotliwa żona patrzeć nań nie musiała. Odeszła ona z tego padołu w 977, tom rok później powziął ja Odę Odunię Odeczkę na mą żoneczkę #chrzestpolski #mieszko #mieszko1 #poczetkrolowpolski #krolpolski #ksiaze #kniaz #polska #korona #koronakrolow #tvp #klamie #historia

A post shared by Poczet Królów Polskich (@poczetkrolowpolskich) on

 

Mieszko I hadde mange grunner til å bli døpt. Ved dette kunne han styrke staten og forene mennesker gjennom en religion. Polen ble viktig som andre kristne land, og dette beskyttet landet mot misjonærinvasjoner. Polens dåpen var veldig viktig og hadde mange kulturelle, politiske og økonomiske effekter. Dåpen bidro til å forene staten, etablere nye allianser og få pavens oppslutning. Prester som kunne lese og skrive på latin begynte å komme til Polen. Kirker ble også bygget. Innbyggere trengte litt tid på å endre religion og godta nye skikker.

View this post on Instagram

#BohaterON przypomina ❗️ Prawdopodobnie 14 kwietnia 966 r. w Wielką Sobotę lub w Niedzielę Wielkanocną odbył się Chrzest Mieszka I i całego jego dworu. Wydarzenie to zostało poprzedzone małżeństwem księcia z księżniczką czeską Dobrawą w 965 r. Przyjęcie chrztu zapewniło Polsce równorzędne miejsce wśród państw chrześcijańskiej Europy, na trwale wiążąc ją z zachodnim kręgiem kultury europejskiej i mając wpływ na bieg historii naszego narodu. 🇵🇱 W celu upamiętnienia tego wydarzenia dzień 14 kwietnia ustanowiono państwowym Świętem Chrztu Polski. W tym roku obchodzimy je po raz pierwszy 🇵🇱 Na zdjęciu „Zaprowadzenie chrześcijaństwa”, obraz Jana Matejki z 1889 r. #włączhistorię #chrzestpolski #bohateronprzypomina

A post shared by BohaterON (@bohateron) on

Katyn-massakren i 1940

Hvert år, 13. mars, erindrer vi polakker som døde i Katyn-massakren. Katyn-massakren er et massemord på polakker av NKVD-offiserer (folkekommissariatet for innenrikssaker) som fant sted våren 1940. Massakrene skjedde ikke bare i Katyn, men dette stedet ble først oppdaget.

flick/Gane

I august 1939 ble Molotov-Ribbentrop-pakten (ikke-aggresjonsavtale mellom Nazi-Tyskland og Sovjetunionen) signert. I september 1939 ble Polen angrepet av Nazi-Tyskland og USSR. Omtrent 250 000 polakker ble tatt til sovjetisk fange. Fangede polakker var i spesielle krigsfangerleire og entes ikke med den sovjetiske makten. 5. mars 1940 undertegnet Józef Stalin en resolusjon om ødeleggelse av polske statsborgere som ble tatt til fange. Sovjeterne organiserte ikke rettssaken, de kom ikke med tiltalebeslutning.

View this post on Instagram

🇬🇧 Katyn – a German propaganda poster. Author unknown. Placard depicting the murdering of Polish officers by NKVD officers in the Katyn forest. At the beginning of April 1943, the Germans found in the Katyn forest the graves of murdered Polish officers – prisoners of war, who were imprisoned by the NKVD in the Kozielsk camp until the crime. At the end of April, the German authorities set up an international commission, composed of leading representatives of forensic medicine and forensics, to exhume the corpse. The Polish Red Cross and the Central Welfare Council have appointed a technical commission for the same purpose. On the part of the Church, priest Stanisław Jasiński, a canon of the Krakow cathedral chapter, took part. In the occupational press of this period, mainly in Polish, entire columns were devoted to discussing this monstrous crime. Germany considered the tragedy committed by the NKVD on the Polish nation to be an excellent anti-Soviet propaganda trick. They started a propaganda campaign immediately after the crime was revealed. The brochure titled 'Regierung des GG', which was distributed by the offices of the GG, served this purpose. "Katyn – mass murder in the Katyn forest, report based on official data and documents", with photos of exhumed victims of the murder and the "Katyn" poster. This placard was to be placed on shop windows. Massed anti-Soviet attack with striking slogans, e.g. "Poles! The German Army is calling you, report to the Auxiliary Service in the ranks of the German Army to fight against a common enemy, "etc. The Germans even organized a registration office for Polish volunteers but this German propaganda action did not achieve its goal. The Poles knew well what to think about Katyn, but this did not result in cooperation with the German occupier who also had the blood of Poles on his hands. ➡️ @history_pl_color

A post shared by 🇵🇱 HISTORY_PL 🇵🇱 (@_history_pl) on

NKVD-offiserer skjøt bakerst i hodet. Mordene ble hovedsakelig utført i Katyn, Kharkiv og Miednoje. Nærmere 22 000 polakker, som var eliten, ble drept på den tiden: soldater, advokater, forskere, leger og lærere. Massemord ble også utført i Ukraina (Bykownia nær Kiev) og Hviterussland (sannsynligvis Kuropaty nær Minsk). Den polske eliten døde i Katyn-massakren. Kanskje de kunne ha forhindret det kommunistiske systemet i Polen.

 

google
View this post on Instagram

Part 3/3 of Katyń Massacre: The massacre was a large influence on the poor relations between Poland and the USSR, and on 25 April 1943, twelve days after the Germans discovered the grave, the Soviets decided to cut ties with the Polish government and set to work on making a new government comprised only of Polish communists. Katyń had left a permanent mark on Poland, becoming a symbol of the victims of the USSR. It was not until the 1990s that the USSR apologised as they regime crumbled, and despite the apology, it took until 2012 for the European Court of Human Rights to officially state Katyń as a Soviet war crime. To pour salt on the wound, in 2010, two years before the declaration, former Polish President Lech Kaczynski and other military and political elites were flying in to commemorate the anniversary of the massacre when their plane fatally crashed around the historic site. This crash was immediately taken by the Polish people as a result of Russian interference, showing that such a historic tragedy has the power to leave an eternal rift. – – – – – – #history #worldhistory #worldwar2 #ww2 #ww2history #ww2pictures #deadbody #popularhistory #unknownhistory #katyń #katynmassacre #soviet #ussr #germany #ww2german #polishhistory #poland #polska #jeszczepolskaniezginęła #war #warfare #military #militaryhistory #warhistory #instagram

A post shared by Skelly Snoo – KOT 🇵🇱 (@kingdomoftributes) on

 

Hvorfor 13. april? På denne dagen i 1943 publiserte Tyskland informasjon om massegravene til offiserer av den polske hæren i USSR. Sovjetunionen bekreftet at de var ansvarlige for massakren først i 1990 (etter 50 år). I 2000, på 60-årsjubileet for Katyn-massakren, ble polske kirkegårder åpnet i Kharkov, Katyn og Miednoje. Etterforskningen av forbrytelsen blir utført av Institute of National Remembrance. Historikerne av Institute of National Remembrance anser Katyn-massakren som folkemord på grunn av dens ideologiske motiver og dens masse. I september 2004 ble en 14-årig russisk etterforskning avsluttet. Russerne bestemte at drapet ikke var folkemord, og de anklaget ingen.

70-årsjubileet for massakren i Katyn i 2010 var tragisk for alle polakker. 10. april 2010 styrtet presidentflyet rett før landing i Smolensk. Mange viktige polakker døde i flyulykken, inkludert president Lech Kaczyński, hans kone, representanter for parlamentet og representanter for hæren.

Her er en kort video om denne massakren (med engelsk, tysk og russisk tekst)

Påskeskikker i Cieszyn Schlesien

Påsken i år blir annerledes enn alltid. De fleste gir opp å besøke familie og møte i en stor gruppe. Til tross for dette, vil jeg vise dere noen skikker fra min hjemby. Som dere vet andre land, andre skikker. Og hver region i landet har også sine egne skikker.

pixabay

Jeg kommer fra Cieszyn Schlesien og viser dere gjerne noen av våre seder. Cieszyn Schlesien ligger sør i Polen, nær grensen til Tsjekkia. Cieszyn er den største byen. Kjente skihoppere – Adam Małysz og Piotr Żyła kommer fra denne regionen.

 

Vaske ren i en elv

På skjærtorsdag kveld går folk til bekken eller elven for å vaske hender og fjes. Tradisjon forteller folk å bringe vann til syke. Den gamle overtroen sier at det skjer mirakler i naturen som forevife Jesus Kristus. Det ble også antatt at vann ble til blod som hadde mirakuløse egenskaper.

 

Prosesjon med Judosz

En prosesjon med Judosz finner sted hvert langfredag og påskeaften. Prosesjonen går gjennom gatene i byen med en tre meter halmdukke – Judosz. Beboere og barn følger en halmdukke. Prosesjonen begynner og slutter ved brannstasjonen, og på påskeaften blir en dukke brent der. I følge tradisjonen, sammen med Judosz dør ondskap som vil skade byen og dens innbyggere. Deltakerne drikker tatarczówka på langfredag. Tatarczówka er en beisk regional alkohol basert på kalmus. Prosesjonen er et tegn på fordømmelse av Judas ‘svik.

 

Velsignelse av mat

En påskekurv med mat tilberedes på påskeaften. I Schlesien kaller vi det Świynconka. Men hva er i påskekurven?
Dekorerte egg – et symbol på gjenfødelse og liv
Salt – et symbol på rensing
Kjøtt – et symbol på helse
Pepperrot – et symbol på styrke
Brød – symbolet på Jesus
Kurven har også en kake i form av lam- og murzin.

 

Murzin er en karakteristisk påskerett. Så vidt jeg vet lages det bare i Schlesien. I Cieszyn Schlesien kalles det murzin, i Opole – szołder, i Katowice – szczodre eller soder og i Racibórz – chleb z myszą (nor. brød med en mus). Det er pølser bakt i deig (lik pizzadeig). Det ser litt rart ut, men det er veldig velsmakende. Familien min lager fortsatt murzin til påske.

 

Påskegaver

I første påskedag får folk små gaver (f.eks. godteri) som innbringer kaninen. Barn ser vanligvis etter gaver i hagene.

pixabay

 

Polske serier og filmer på Netflix

Hvordan tilbringer dere karantene? Jeg håper dere er frisk. Nå skal vi være hjemme og vi har muligheten til å gjøre ting vi aldri har hatt tid til. Vi prøver nye ting, lærer nye språk og ser på filmer og TV-serier. Hvis du har Netflix, har jeg laget en liste over polske filmer og serier du kan se (takk Netflix for hjelp!). Skriv ” polish movies & TV” og du bør se disse filmene. Husk at dette ikke er en permanent liste og filmer og serier ofte vil endres.

 

Serier:

1983 (2018)

filmsjanger: thriller

Den eneste polske Netflix-produksjonen. Hva ville skje hvis jernteppet ikke falt?

google

Ultraviolet (2017-)

filmsjanger: krim

Ultraviolet-gruppen (amatørdetektiver) prøver å finne løsninger på forskjellige drap. Du må vite at jeg ikke er tilhenger av polske produksjoner, men jeg liker virkelig denne serien, og jeg håper den blir neste sesong.

Zbrodnia (2014-2015)

filmsjanger: krim

Politiet etterforsker en serie drap på Hel-halvøya.

 

Filmer:

Kobiety Mafii 2 (2019)

filmsjanger: gangsterfilm

Fortsettelse av filmen Kobiety Mafii. Filmen handler om mafia og narkotika. Veldig vulgært. Regissøren er Patryk Vega, som er veldig populær i Polen. Jeg liker ikke, men polakkene ser gjerne filmene hans. Ser dere den mannen til høyre? Ja, det er Arturito fra La casa de papel!

View this post on Instagram

#kobietymafii2 #2019 #patrykvega

A post shared by Ally J (@jzajay) on

Ukryta Gra (2019)

filmsjanger: thriller

Den amerikanske hemmelige etterretningstjemesten kidnapper en bemerkelsesverdig matematiker på begynnelsen av 1960-tallet.

Sztuka kochania. Historia Michaliny Wisłockiej (2017)

filmsjanger: biografisk film/drama

Historien om den mest berømte sexologen i den polske folks republikkens tider, som for alltid vil forandre seksuallivet til polakker.

Fanatyk (2017)

filmsjanger: drama/komedie

En kortfilm (33 minutter) filmatisering av den berømte copypasten om en far som er fiskefanatiker.

twitter

Twój Vincent (2017)

filmsjanger: animasjon/drama/krim

En vakker film som viser historien om Vincent van Gogh. Filmen er laget i samme stil som van Goghs maleri. Polsk samarbeid med Storbritannia. Den ble nominert til en Oscar. Jeg anbefaler deg å se denne filmen.

flickr

Ucieczka z Kina „Wolność” (1990)

filmsjanger: drama/psykologisk

Seerne ser filmen “Jutrzenka” på Wolność kino. Visningen blir avbrutt av en uvanlig hendelse.

300 mil do nieba (1989)

filmsjanger: drama

Dansk/fransk/polsk samarbeid. Filmen handler om tenåringsbrødre, som foreldre forsømmer.

View this post on Instagram

#netflixpoleca #cinemamalena #300mildonieba IMDb: 7.2/10 30 lat od premiery tego niezwykłego filmu. Rok 1985 przyniósł brawurową ucieczkę dwóch braci z Polski do Szwecji. Cztery lata później Maciej Dejczer na progu wolności pokazał film, który za każdym razem wzrusza i skłania do refleksji. Zastanawiam się, czy jest jeszcze ktoś, kto tego filmu nie widział. Jakikolwiek jest nie mam w zwyczaju odkrywać zbyt mocno kart nawet w przypadku filmu, który ma już trzydzieści lat. W tamtym momencie jednak szara, ponura, wręcz brudna i pełna rezygnacji polska rzeczywistość i nagle nowy świat gdzieś za morzem na stacji Statoil. Tego nie da się opisać, to trzeba poznać i zobaczyć, nawet, jeśli to już odległa w czasie historia. I te niezwykłe dźwięki muzyki Michała Lorenca. Korzystać i oglądać. #cinema #movietime #movie #movies #filmweb #films #film #filmy #moviestar #stopklatka #moviestars #kino #film #ticket #poland #polska #love #cinemacity #premiera #kultura #friends #polishgirl #homesweethome #inspiracje #cinemacity #kochamkino #ticket #movietime

A post shared by Żółta karteczka (@arturgkaminski) on

Medium (1985)

filmsjanger: horror

En serie drap finner sted i Sopot. Politimenn prøver å løse gåten.

Rok spokojnego słońca (1984)

filmsjanger: melodrama

Etter andre verdenskrig kommer den amerikanske militærkommisjonen til Polen.

View this post on Instagram

"Rok spokojnego słońca" reż. Krzysztof Zanussi. Netflix dodał do swojego repertuaru kilka rewelacyjnych polskich filmów i chwała mu za to, bo dzięki temu mogłam obejrzeć ten piękny, chociaż bardzo smutny obraz Zanussiego. W rolach głównych Maja Komorowska (co prawda nie rozumiem jest aktorstwa ani nie lubię, ale przynajmniej była ładna) i Scott Wilson (amerykański aktor filmowy i telewizyjny – bardzo przyjemny w odbiorze). #film #pelicula #movie #majakomorowska #scottwilson #ewadałkowska #jerzystuhr #krzysztofzanussi #rokspokojnegosłońca #januszgajos #marekkondrat #hannaskarżanka #netflix @netflixpl #wojciechkilar #sławomiridziak #rfn #polska #stanyzjednoczone #ayearofthequietsun

A post shared by Marta Fijałkowska (@teatr_kino_moje_pasje) on

Prognoza Pogody (1982)

filmsjanger: drama

Beboere i aldershjemmet organiserer en flukt.

Ryś (1981)

filmsjanger: drama/krigsfilm/psykologisk

En ung prest prøver å redde en mann dømt til døden under andre verdenskrig.

Spirala (1978)

filmsjanger: drama

Krzysztof Zanussis film. Den motstridende turisten forsvinner. Folk begynner å søke.

Dzieje grzechu (1975)

filmsjanger: melodrama/psykologisk

En ung jente forelsker seg i en gift mann.

Zaklęte rewiry (1975)

filmsjanger: drama

en polsk og tsjekkoslovakisk film. Historien om en gutt fra landsbyen som begynner å jobbe på restaurant.

Zazdrość i medycyna (1973)

filmsjanger: melodrama/psykologisk

Bedriftseieren foretar en privat etterforskning for å bekrefte sitt kones ekteskapsbrudd.

Rejs (1970)

filmsjanger: komedie

Westerplatte (1967)

filmsjanger: drama/krigsfilm

Påskepynt – lag den selv hjemme!

Vi feirer påske om ca. 3 uker! Jeg vet at nordmenn er vant til å tilbringe den ute på fjellene eller hytta, men sånt er livet, i år sitter alle av oss hjemme. Man har altså nok tid til å forberede seg skikkelig. Hvis man tilbringer påske hjemme, er det viktig i Polen å ha relevant påskepynt innendørs. Målet er å ha den forfriskende følelsen av kommende vår inne. Det er mange som pleier å lage pynten selv, særlig når det er barn i familien. Det er en kjempefin måte å bruke tid sammen på. Prøv å vekke din kreativitet! 

pixabay

 

Det viktigste påskesymbolet – EGG! 

Som påskesymboler, som brukes i påskepynt, betraktes det først og fremst egg. Egget er symbolet på evighet og fruktbarhet, som har med nytt liv, håp og frelse å gjøre. I gamle dager brukte man egg som påskegave. Hvorfor? Man måtte produsere maten selv. Og det var ikke så lett å tilføre kroppen alle viktige næringsstoffer om vinteren da det var veldig kaldt og uten fornuftig matrasjonering var det vanskelig å overleve. Egg er en viktig kilde til næringsstoffer. Etter den lange og krevende vinteren, kunne det ha vært den beste gaven – både i den symbolske og praktiske forstanden. Denne symbolikken overlevde til i dag. Derfor bruker man egg til å pynte sitt hus i påsketida. 

 

 

Hvordan lage påskepynt med bruk av egg?

Man kan enten pynte kokte egg, eller lage et lite hull på to “poler” av eggeskallet og blåse egget ut med å blåse gjennom en av de hullene. Man må legge eggeskallet til tørk og etterpå pynte det. Et slik eggeskall heter “wydmuszka” på polsk. Det er mange måter å dekorere det på. 

Oftest blir det malt.

 

 

Disse som liker tradisjonelle metoder, kan også male eggeskallet med bruk av voks. Slike egg heter “pisanki”.

 

 

Vil du få vite hvordan man lager <<pisanki>>? Sjekk følgende videoer (med engelske undertekster):

 

Teknikken “decoupage” øker i popularitet i Polen. Man pynter ulike ting med bruk av servietter. Serviettene er enten fargerike eller har forskjellige mønstre på seg. De gir man store muligheter til å skape noe nytt. Det krever imidlertid litt mer – både utstyr og kunnskap. Sjekk videoer og bilder nedenfor! Les nøye videoens beskrivelse, der finner du ekstra tips og alt om hva man trenger til å begynne med decoupage

View this post on Instagram

#decoupage #decoupageart #decoupagelovers #pisanki #pisankiwielkanocne #pisankidecoupage #rękodzieło #rękodzieło_pl #easter #eastereggs #easteregg #easterdecor #easterdecoration #wielkanocnedekoracje #wielkanoc #wielkanocneinspiracje #wielkanocneozdoby #wielkanoc2020 Zważywszy na aktualną sytuację😷 na świecie, czas spędzony w domu #zostańwdomu #siedzęwdomu 😷 można wykorzystać kreatywnie. I choć nie do końca wiemy jak Wielkanoc 2020 będzie wyglądać, czy sytuacja się uspokoi to jedno wiem na pewno : Będzie pięknie ! 😍 Co potrzebne ? Jeśli już próbowaliście zrobić decoupage pisanki to na pewno już wszystko macie 😊 Jajka styropianowe, biała farba akrylowa, żółta farba akrylowa, papier ryżowy, klej do decoupage z verniksem, papier ścienny oraz pędzel i lecimy. Jak zawsze : 1. ścieramy odrobię papierem ściernym (wyrównać nierówności na jajkach styropianowych) 2. Malujemy farbą biała 2x 3. Wydzieramy wzór z papieru ryżowego 4. Kleimy 5. Malujemy resztę jajka jak dusza zapragnie. 6. Suszymy 7. Lakierujemy, ścieramy, lakierujemy itd. Nic trudnego ! Dzisiaj instrukcja jest skąpa, ponieważ więcej szczegółów możecie znaleźć w poprzednich postach z pisankami. Nie zastosowałam nic nowego, dlatego też nie powtarzam niektórych informacji. Do dzieła ! Powodzenia 😊

A post shared by Decoupage po godzinach (@decoupage_po_godzinach) on

 

 

Og noe for de avanserte: 

 

Bruk silketråd!

Det er også populært å dekke eggeskallet med silketråd. Det trenger man bare litt klister og tålmodighet til! Det er uten tvil presisjonsarbeid.

View this post on Instagram

Patrzę na ostatni mój post i uwierzyć nie mogę, że tak dawno mnie tutaj nie było 🙉 Kilkoro z Was w ostatnim czasie wysyłało mi wiadomości, za co bardzo Wam dziękuję ❤ i tym samym melduję się na posterunku oraz informuję, że wszystko u mnie ok 😁 Na przełomie grudnia i stycznia wprawiałam się w dzierganiu na drutach. Finalnie powstało kilka mniejszych i większych projektów, którymi sukcesywnie będę się chwalić w najbliższym czasie 😉🙈 Dzisiaj jednak nie o tym. W końcu nadrabiam ze zdjeciami, więc pochwalę się Wam jednym z ostatnich udziergów – szydełkowe jajo z haftem 😍 Jak widać, u mnie już robi się świątecznie. 😅🙊 Wiecie, że w nieco ponad rok na nowo ogarnęłam szydełko, nauczyłam się podstaw dziergania na drutach, a teraz zaczęłam zabawę z igłą i nitką? 🙈 Pamiętajcie, nie ma rzeczy niemożliwych!✌💪😅 Tyle ode mnie, a teraz Kochani napiszcie mi, jak tam żyjecie w tym trudnym dla wszystkich czasie? Mam nadzieję, że dbacie o siebie i swoich bliskich. Przesyłam duuużo uścisków ❤ 😘 E. #sztukaszydełkowania #szydełko #szydełkowanie #haft #igłąinitką #uczęsię #Wielkanoc #pisanka #jajko #rękodzieło #ręcznarobota #polskierękodzieło #zrobionewpolsce #niezchinzpasji #polscytworcyrekodziela #sztukaszydelkowania #pasart #amigurumi #yarnartjeans #handmade #diy #crochet #croche #crocheting #Easter #egg #easteregg #madewithlove #madeinpoland

A post shared by SztukaSzydełkowania (@szukaszydelkowania) on

 

Når det er snakk om silketråd, er det alltid på mote å sy noe selv. Påskemotiver passer godt til en slik aktivitet. Husk å bruke vårlige farger som gult, grønt og pastellfarger 🙂 

 

Det er viktig å ha grønt hjemme! 

Hvis man vil dekorere dør eller bord, kan man også bruke noe som minner oss litt om juletida, altså krans. Påskekrans vil imidlertid bestå av andre elementer. Istedenfor grankvister, kongler og lys bruker man gjerne spirende løv, blomster, små egg, fjær, harefigurer o.l.

 

Det er alltid på mote å ha vårblomster hjemme. Mest populære blant dem er påskelilje, stemorsblomster, forsythia, tulipaner, bjørkekvister, kirsebærgrener og blåbærlyng. Gåsunger er også noe som er alltid på mote!

View this post on Instagram

Gdzie nie spojrzeć wazony 🙉 wazony pełne kwiatów, wazony pełne traw, niedawno dołączyły bazie i już zaczajam się na te wszystkie piękne krzewy, kwitnące niedaleko nas na skraju pól 😻 sądząc po tym, ile cudnych gałązek pojawiło się na Waszych zdjęciach w tym tygodniu stwierdzam, że chyba nie mnie jedną dopadła ta potrzeba przynoszenia wiosny do domu… 💛 #cornerofmyhome #howwelive #myhyggehome #cosyhome #wallgallery #walldecor #wallart #whitelivingroom #livingroomgoals #livingroomdetails #livingroomdecor #livingroominspiration #livingroominspo #brightandairy #naturaldecor #neutraldecor #scandinavianhome #scandi #scandiboho #scandihome #scandistyle #scandiinspo #30dayhomelove #wielkanocnedekoracje #wielkanocneinspiracje #sharemywestwingstyle #kfm #kfs #udekoratowacwielkanoc

A post shared by Magda (@love_lives_here) on

 

 

Har du noen andre ideer? Send oss dine bilder i kommentarer! 

 

Prima aprillis (Aprilsnarr)

I dag feirer vi første april som en gledelig dag og vi prøver å narre hverandre. Ja, selvfølgelig er det Aprilsnarr. Det er en fest av spøker og irreelle historie. Vitser kan ofte finnes i media, som gir morsom informasjon den dagen. Navnet ”Prima aprillis” kommer fra latin. Prima dies Aprilis betyr den første dagen i april. Denne ferien kalles også Prima aprillis i Polen.

Pixabay

 

Ferien begynte å bli populær i senmiddelalder. Det er ikke kjent hvor denne ferien kommer fra. Det er mulig det kommer fra antikken. I mange europeiske land ble det antatt at 1. april var tiden for de dødes ånd som kunne hevne seg på mennesker og bringe ulykke. Judas Iscariot, som er kjent for å lyve, ble sannsynligvis født den dagen.

Pixabay

 

Prima aprillis kom trolig til Polen fra Tyskland på 1500-tallet. På det syttende århundre ble ferien populær i polsk kultur. Morsomme historier ble fortalt og spøkte den gangen. Den dagen unngikk polakker å ta viktige beslutninger. Nå prøver folk å narre hverandre også. Dette er veldig populært blant barn, men voksne prøver også å narre noen. Vitser kan ofte finnes i media, som gir morsom informasjon den dagen.

 

Har du noen gang hørt navnet gregorianek eller gegołów? Å være ærlig hørte jeg ikke om det. I noen regioner er det en skikk og elever gjør et pek. Gregorianek feires 12. mars. Dette er St. Gregory, som er beskytter av elever.

Begin typing your search term above and press enter to search. Press ESC to cancel.

Back To Top